Kącik logopedy

Przedszkolaki!


Czy to w górach czy nad morzem,
dobra kondycja Wam pomoże.
W wakacje czas warto spędzać aktywnie,
a nie na pupie przed playakiem lub kindlem.
Sport i zabawę uprawiać śmiało,
ćwiczyć swój umysł, język i ciało!
 
Dziś do zabawy zapraszam Was
– wygnijcie język, poświęćcie czas.
 
Hmm… a dlaczego?
Już szybko tłumaczę!
Chociaż wierze, ze pamiętacie:
Język jak sportowiec trenować musi,
mimo ze lenistwo i relaks go kusi
  • Jazda na rowerze – oblizujemy wargi zataczając koło
  • Przeprawa przez strumień – dotykamy precyzyjnie czubkiem języka do każdego zęba, buzia jest szeroko otwarta
  • Przejażdżka bryczką – kląskamy, parskamy wargami
  • Lot szybowcem – dotykamy czubkiem języka do podniebienia, broda jest opuszczona 
  • Poszukiwanie muszelek (nurkowanie)- wciągamy powietrze nosem, „przytrzymujemy”, wypuszczamy ustami
  • Zbieranie owoców w sadzie – żujemy pokarm z zamkniętymi ustami
  • Wiosłowanie – dotykamy językiem na przemian do lewego i prawego kącika ust
  • Drzemka na plaży – chrapiemy
Bezpiecznych, radosnych wakacji
życzy Iza Hrynkiewicz

CENTRALNE ZABURZENIA PRZETWARZANIA SŁUCHOWEGO

Centralne Zaburzenia Przetwarzania Słuchowego (APD lub CAPT) to zaburzenia pracy zmysłu słuchu wynikające z nieprawidłowości na poziomie Ośrodkowego Układu Nerwowego.U osób z APD  słuch fizyczny jest prawidłowy. Nieprawidłowości odnoszą się natomiast do centralnej, czyli nerwowej części układu słuchowego. Objawiają się niewłaściwym przetwarzaniem bodźców słuchowych.Mówiąc najprościej dziecko z APD nie umie lub ma dużą trudnośćrozpoznawać i interpretować dźwięków, w tym dźwięków mowy.

Zaburzenia Przetwarzania Słuchowego rozpoznaje się w przypadkach, w których co najmniej 1 z przedstawionych poniżej funkcji słuchowych jest zaburzona:
 
  • lokalizacja źródła dźwięku
  • różnicowanie dźwięków, w tym dźwięków mowy
  • rozpoznawanie wzorców dźwiękowych
  • analiza czasowych aspektów sygnału dźwiękowego
  • umiejętność rozumienia mowy zniekształconej
  • umiejętność rozumienia mowy w hałasie.
 
 Wśród przyczyn APD wymienia się:
 
  • wcześniactwo
  • niedotlenienie okołoporodowe
  • neuroinfekcje i infekcje wirusowe w okresie noworodkowym
  • urazy i nowotwory Ośrodkowego Układu Nerwowego
  • udary
  • uszkodzenia toksyczne
  • długotrwałą lub powtarzającą się okresową deprywację słuchowa, np. nawracające wysiękowe zapalenie ucha środkowego
  • predyspozycje genetyczne.
 
 Na co wpływają centralne zaburzenia przetwarzania słuchowego?
 
  • osłabienie pamięci słuchowej
  • opóźniony rozwój mowy
  • ograniczenie rozumienia mowy
  • zaburzenia artykulacji
  • nadwrażliwość na dźwięki
  • problemy emocjonalne
  • zaburzenia zachowania
  • trudności w nauce, w zakresie :
    • czytania
    • pisania
    • koncentracjiuwagi
    • rozumienia złożonych poleceń
    • przyswajania treści dłuższych wypowiedzi
    • konstruowania płynnych wypowiedzi
    • nauki języka obcego
 
Diagnoza APD
 
Ważne aby dzieci z APD zostały jak najszybciej zdiagnozowane. Najpierw należy wykluczyć wszelkiego rodzaju ubytki słuchu.
Profesjonalnie przeprowadzona diagnoza da podstawę i wytyczy kierunek, aby właściwie dobrać programy pracy i uzyskaćsatysfakcjonujące efekty terapeutyczne. Terapia musi być wielowymiarowa, poza udzielaną w placówce pomocą psychologiczno – pedagogiczną, może obejmować np. trening Neuroflow, wsparcie systemem FM. Wieloaspektowe wsparcie i współpraca z rodziną pozwolą dziecku zafunkcjonować lepiej w środowisku szkolnym i rówieśniczym.

 

Dzień Przedszkolaka

Pobaw się z Rodzicem. Posłuchaj bajki artykulacyjnej i wykonaj ćwiczenia.

Zuzia i Czarek obudzili się rano, leniwie przeciągnęli i ziewnęli (szeroko otwieramy jamę ustną, zasłaniamy dłonią buzię). Potem poszli do łazienki umyć zęby (czubek języka przejeżdża po wewnętrznej stronie górnego i dolnego łuku zębowego). Po umyciu zębów i wypłukaniu buzi (nabieramy powietrza do jednego z policzków, po czym „przesuwamy balonik” do drugiego) przebrali się i zjedli pożywne śniadanie (zdecydowane ruchy żuchwy, zaciśnięte wargi). Po chwili pomaszerowali do przedszkola.
W przedszkolu jak co dzień dzieci uczyły się, tańczyły na rytmice (czubek języka unosi się do podniebienia twardego i zatacza koła) , a gdy wyszło słońce wyszły na plac zabaw. Dzieci huśtały się na huśtawkach (dotykamy czubkiem języka na przemian do lewego i prawego kącika ust), kręciły się na karuzeli (oblizujemy wargi zataczając koła), kopały łopatą dołki (wysuwamy język z jamy ustnej, próbujemy zadrzeć do góry czubek i boki języka) i biegały udając konie (kląskanie).
Po powrocie z placu zabaw przedszkolaki ze smakiem zjadły obiad, po którym udały się na leżakowanie. Zmęczone upałem szybko usnęły (chrapiemy). Po pobudce i zjedzeniu podwieczorku coraz częściej zaczął rozbrzmiewać dźwięk domofonu. To rodzice – czas do domu! Panie radośnie żegnały przedszkolaki machając i wysyłając im buziaki (cmokamy i zdmuchujemy „całusy” z dłoni).
Dzieci radośnie machały na pożegnanie (dotykamy czubkiem języka na przemian do górnej i dolnej wargi, żuchwa jest unieruchomiona – porusza się sam język) po czym wędrowały do swoich rodziców. Jedn wracały do domu na piechotę (dotykamy językiem do każdego zęba po kolei), a inne na rowerach (oblizujemy wargi zataczając koła). Nastał weekend i czas odpoczynku z rodziną.

ĆWICZENIA USPRAWNIAJĄCE APARAT ARTYKULACYJNY

Ćwiczenia usprawniające aparat artykulacyjny, czyli narządy mowy – język, wargi i podniebienie miękkie przygotowują do prawidłowego mówienia. Sprawność narządów mowy umożliwia nie tylko wykonanie precyzyjnego ruchu artykulacyjnego, ale wpływa też na prawidłowe żucie, odgryzanie i oddychanie. Zachęcam do codziennej zabawy. Tak! Niech gimnastyka buzi i języka stanie się dla dziecka przyjemnością. Zadania ruchowe początkowo wykonywane przed lustrem, naprzeciwko siebie, z czasem staną się wspólną aktywnością, którą można uatrakcyjnić czas, np. w drodze do przedszkola, w kolejce do lekarza, w oczekiwaniu na posiłek, w korku w samochodzie, podczas kąpieli, itd.
Warto ćwiczyć często, krótko i efektywnie. Czas trwania i liczbę powtórzeń należy dostosować do indywidualnych potrzeb i możliwości dziecka. Zwiększanie motywacji, pochwały i aktywne uczestnictwo w zabawie to klucz do sukcesu.
Zależnie od okoliczności buzia dziecka może zamienić się w pałac, kosmos, miasto, a język w księżniczkę, pojazd, zwierzę, itp. Wystarczy odrobina wyobraźni!
Poniżej bajka artykulacyjna z lekkim przymrużeniem oka, dla pokazania, że wargi, język mogą w zależności od sytuacji wykonywać różne czynności.

NIEPŁYNNOŚĆ MÓWIENIA

Zdarza się, że u dzieci w wieku przedszkolnym (3 – 5 lat) czasem występuje niepłynność mówienia. Podczas wypowiedzi dziecka pojawiają się zająknięcia (w odbiorze słuchacza: blokady, wydłużenia dźwięków).
Wyniki badań w zakresie jąkania wskazują, że u około 60% dzieci z niepłynnością mówienia, przed ukończeniem siódmego roku życia, ustępuje ona samoistnie (rozwojowa niepłynność mówienia) natomiast u 40% dzieci utrzymuje się (jąkanie wczesnodziecięce).
W każdym przypadku niepłynności (tej rozwojowej – fizjologicznej i wczesnodziecięcej – wymagającej terapii) warto wiedzieć, jak postępować, by zapewnić dziecku komfort i pomóc osiągnąć płynność mówienia.
Niepłynność mówienia jest zjawiskiem złożonym, dlatego bez względu na wiek dziecka, warto zasięgnąć rady logopedy i psychologa, by w razie konieczności podjąć odpowiednią terapię.
Niepłynność może być i często jest spowodowana tym, że małe dziecko ma kłopot ze skoordynowaniem oddechu i artykulacji. Innymi słowy chce i próbuje dużo powiedzieć, ale jego możliwości językowe na to nie pozwalają. 
Warto ćwiczyć często, krótko i efektywnie. Czas trwania i liczbę powtórzeń należy dostosować do indywidualnych potrzeb i możliwości dziecka. Zwiększanie motywacji, pochwały i aktywne uczestnictwo w zabawie to klucz do sukcesu.
Zależnie od okoliczności buzia dziecka może zamienić się w pałac, kosmos, miasto, a język w księżniczkę, pojazd, zwierzę, itp. Wystarczy odrobina wyobraźni!
Poniżej bajka artykulacyjna z lekkim przymrużeniem oka, dla pokazania, że wargi, język mogą w zależności od sytuacji wykonywać różne czynności.

ĆWICZENIA ODDECHOWE

Sposób oddychania wpływa na funkcjonowanie organizmu, w tym na prawidłowe ukształtowanie i motorykę aparatu artykulacyjnego.Prawidłowy oddech podczas wypowiedzi składa się z rytmicznego, szybkiego wdechu (z opuszczonymi ramionami) i długiego wydechu, podczas którego odbywa się wypowiedź.

ĆWICZENIA SŁUCHOWE

„Zanim człowiek nauczy się mówić, najpierw uczy się słuchać.” Dziecko powinno na początku pracy nad prawidłową mową nauczyć się właściwie słyszeć i  oceniać dźwięki mowy, aby móc je następnie prawidłowo wypowiadać. Ćwiczenia słuchowe wchodzą w skład ćwiczeń zasadniczych w terapii logopedycznej, a także stanowią część profilaktyki logopedycznej.

 
Wśród ćwiczeń słuchowych można wyróżnić:
 
  • niedostateczne ćwiczenia słuchu fizjologicznego, rozumianego jako zdolność odbioru wszystkich zjawisk dźwiękowych i obejmują także pracę nad uwagą i koncentracją słuchową.
  • ćwiczenia słuchu fonematycznego – zdolność odróżniania poszczególnych głosek i zjawisk prozodycznych (melodii mowy)

 

Po co wykonywać z dzieckiem ćwiczenia słuchowe?

  • uczą koncentrowania uwagi na sygnałach dźwiękowych,
  • uczą rozróżniania dźwięków otaczającego świata i identyfikowania ich z określonymi sytuacjami, przedmiotami oraz zjawiskami,
  • pozwalają na różnicowanie dźwięków pod kątem ich cech: wysokości, natężenia, długości, barwy,
  • umożliwiają identyfikowanie poszczególnych głosek
  • uwrażliwiają na cechy melodii języka: akcent, intonację, tempo mowy, natężenie głosu

 

W co i jak się bawić w domu?

Podczas zabaw słuchowych należ pamiętać o przestrzeganiu odpowiednich warunków akustycznych, aby nie wprowadzać przypadkowo czynników rozpraszających uwagę słuchową dziecka. Bawić się ! Dzieci uwielbiają zabawy słuchowe i z pewnością chętnie włączą się w proponowane aktywności.

Przykładowe zabawy słuchowe:

  • „ Wsłuchiwanie się w ciszę” – dzieci siedzą z zamkniętymi oczami i nasłuchują, rozpoznają odgłosy dochodzące z sąsiedztwa, ulicy.
  • „ Zgadnij, co wydało dźwięk?” – odgadywanie źródła dźwięku spośród przedmiotów ukrytych za parasolem np. klucze, darcie papieru, pstrykanie długopisem, stukanie drewnianymi klockami, toczenie kasztanów,  nożyczki itp.
  • „Grzechotki” – rozpoznawanie odgłosów drobnych przedmiotów ukrytych w pudełeczkach po jajkach niespodziankach  np. groch, kamyki, gwoździe, cukier, kasza itp.
  • „Rytmy” – odtwarzanie prostych rytmów poprzez uderzanie o siebie klockami, łyżeczkami, garnuszkami; uderzanie łyżeczką o pustą szklankę, o szklankę z wodą.
  • „Rysowane rytmy” – odtwarzanie za pomocą układów graficznych (klocków, kredek) tempa i ilości uderzeń;
  • „Gdzie słychać?” –  szukanie ukrytego zegarka, radia, dzwoniącego budzika.
  • „Cicho – Głośno”- wyśpiewywanie piosenek lub wierszyków z różnicowaniem natężenia dźwięku (głośno-chicho-mruczando)
  • Wyróżnianie wyrazów w zdaniu – stawiamy tyle klocków, rysujemy tyle kółeczek, klaszczemy tyle razy ile słów słyszy dziecko w wypowiadanym zdaniu.
  • Liczenie sylab w wyrazach – wystukiwanie, wyklaskiwanie, wytupywanie, podskakiwanie tyle razy ile dziecko usłyszy sylab w wyrazie.
  • Nazywanie obrazków – dziecko kończy wyraz po pierwszej sylabie wypowiedzianej przez  rodzica, a potem odwrotnie – dziecko zaczyna.
  • Rymowanki- dziecko z rodzicem naprzemiennie wymyślają rymy do podanego wcześniej słowa np. osa-kosa, noga-droga, pije-bije, koń-słoń itp.
Polecane publikacje:

Za Mamusię… Za Tatusia…
czyli wzmianka o wybiórczości pokarmowej

Czym jest wybiórczość pokarmowa?

Wybiórczość pokarmowa to coraz częstszy problem obserwowany u dzieci w wieku przedszkolnym. Charakteryzuje się wąskim wachlarzem spożywanych przez dziecko produktów i konsekwentnym odmawianiem produktów spoza ograniczonego jadłospisu.

Kiedy warto zareagować?

Wybiórczość pokarmowa to coraz częstszy problem obserwowany u dzieci w wieku przedszkolnym. Charakteryzuje się wąskim wachlarzem spożywanych przez dziecko produktów i konsekwentnym odmawianiem produktów spoza ograniczonego jadłospisu.

Z czego może wynikać?

Za podstawowe przyczyny wybiórczości pokarmowej uznaje się:
  • zaburzenia sensoryczne
 
Dziecko wybiórcze pokarmowo może odmawiać zjedzenia produktów ze względu na pozornie nieistotne dla dorosłego cechy, np. zapach, konsystencję, dźwięk rozdrabniania podczas jedzenia, a nawet kształt i kolor. Zaburzenia procesów przetwarzania sensorycznego zmysłów mogą być dominantą i skutecznie zablokować dziecko na pewne grupy produktów.
 
  • trudności oralne, motoryczne
 
Prawidłowe funkcjonowanie w obrębie aparatu artykulacyjnego (żuchwa, mięśnie języka, policzków, warg), gardła i przełyku jest niezbędne do swobodnego spożywania posiłków. Jeśli funkcjonowanie któregoś z nich jest utrudnione lub zaburzone – może mieć wpływ na eliminacje grup produktów, np. ze względu na konsystencję i naturalny lęk przed zadławieniem się.
 
  • trudność w radzeniu sobie z emocjami,
 
Wydaje się, że złe nawyki żywieniowe spowodowane np. przez nadmierną uwagę poświęconą jedzeniu lub odwrotnie – uogólniony deficyt uwagi Rodziców, przekładają się na złe nawyki żywieniowe i zachowania towarzyszące jedzeniu. Mogą służyć skupianiu uwagi lub jej odwracaniu od innych trudności.

 

Rodzicu!

Jeśli ubogi jadłospis, sposób jedzenia, złe nawyki żywieniowe Twojego dziecka wydają Ci się niepokojące – zasygnalizuj to psychologowi i logopedzie. 
Często rozwiązanie jest prostsze niż mogłoby się wydawać.
Zdarza się, że trudności narastają z czasem.
Sprawmy razem aby przysłowiowe „Niejadki” poznawały nowe smaki z przyjemnością!
 
mali-kucharze-w akcji-jedza-salatke

PROPOZYCJE AKTYWNOŚCI I ZABAW ZWIĄZANYCH Z JEDZENIEM

Podczas codziennego funkcjonowania z Niejadkiem bardzo ważna jest codzienna praca całej Rodziny. Niezależnie od diagnozy istotna jest swobodna zabawa, która oswaja dziecko i przybliża do tematyki, ale nie prowadzi bezpośrednio do poszerzenia jadłospisu.
Jednym słowem DOBRA ZABAWA!
 
PROPOZYCJE AKTYWNOŚCI I ZABAW:
  • Wspólne gotowanie, pieczenie, robienie sałatek, kanapek – zabawa w układanie obrazków, kształtów
  • Lepienie z masy solnej, ciastoliny – zabawa w klienta i kelnera / kucharza (maskotki, figurki, naprzemienność ról), zamawianie posiłków, wymyślanie śmiesznego menu
  • Wykorzystywanie produktów przy okazji tworzenia tac rozmaitości i prac plastycznych, np. plaży z soczewicy, łąki ze szczypioru, bałwana z ryżu, np. „Palmy z makaronu”
Niezwykłe-obrazy-stworzone-z-jedzenia.-Wyglądają-tak-słodko-że-żadnej-niejadek-się-im-nie-oparze
  • Zabawy słowne, np. wymyślanie produktów w danym kolorze, odgadywanie zagadek:
 
W piekarni piekarz go wypieka,
by potem na nas w sklepie czekał,
świeżutki, całkiem już gotowy,
pszenny, na miodzie lub razowy.
Latem w ogrodzie
wyrósł zielony,
a zimą w słoiku
leży kiszony.
Spadają jesienią
z drzewa w twardej skorupie.
Lubią je dzieci
i wiewiórka chętnie je chrupie.
Zwykle bywa w sklepie,
w kostkach sprzedawane.
Będzie nim pieczywo
w mig posmarowane.
Chrupiąca i złota,
piecze się lub smaży.
Najchętniej ją jemy,
przy nadmorskiej plaży.
W kubeczku czy na patyku,
wszyscy je lubimy.
Miło latem na języku,
poczuć małą porcję zimy.
Jest dziurawy, lecz tych dziurek
nigdy nie łatamy.
My kroimy go w plasterki
i z chlebem zjadamy.
To smakołyk bardzo słodki,
w krem ubrany kolorowy.
Zapalamy na nim świeczki,
kiedy jest urodzinowy.
Jest twardy, gdy go mama kupuje.
Potem go krótko w wodzie gotuje.
Nitki, świderki tańczą w rosole,
kiedy siadamy wszyscy przy stole.
Kiedy mama chleb z nim poda,
zawsze z apetytem jem.
Taki pyszny, że jeść szkoda:
owocowy, słodki … .
Ma kolor pomarańczowy
od korzonka aż do głowy.
Z groszkiem bardzo często ją jesz.
Czy o kim jest mowa już wiesz?a
 
Polecana literatura:
  • „Bardzo głodna gąsiennica” – Carle E.
  • „Wielkie gotowanie na ulicy czereśniowej”
  • „Przy wspólnym stole”, Baj – Lieder M., Ulman – Bogusławska R.
  • „Najlepsza zupa na świecie”, Isern S.
  • „Kicia Kocia gotuje”, „Kicia Kocia. Witaminowe przyjęcie” – Głowińska A.
  • „Basia i gotowanie”, „Basia i słodycze”, Stanecka Z., Oklejak M.
  • https://youtu.be/bo_bxCSQFw0
 
Skip to content